Brandometr Budowanie marki i identyfikacji wizualnej małej firmy

Ton komunikacji

Słownik marki: słowa, których firma używa i unika

Opublikowano · Redakcja Brandometr · 5 min czytania

Słownik marki to krótka lista słów, nazw i zwrotów, które firma zapisuje zawsze w ten sam sposób. W małej firmie zwykle nikt go nie spisał, więc ta sama usługa raz nazywa się “pakietem podstawowym”, raz “opcją start”, a w fakturze jeszcze inaczej. Klient widzi trzy nazwy i zastanawia się, czy to trzy różne rzeczy. Poniżej pokazujemy, jak zebrać taki słownik w jedno popołudnie, co do niego wpisać i jak sprawić, żeby ktoś z niego faktycznie korzystał.

Po co małej firmie słownik marki

Ogólne zasady stylu, na przykład “piszemy prosto i życzliwie”, ustawiają kierunek. Jeśli masz już spisany ton komunikacji marki, słownik jest jego praktycznym uzupełnieniem. Przy pisaniu konkretnego zdania pojawiają się jednak pytania szczegółowe: czy mówimy “zabieg” czy “usługa”, “Pan/Pani” czy “Ty”, “e-mail” czy “mail”. Każda taka decyzja podjęta osobno przez trzy osoby daje trzy wersje.

Słownik rozwiązuje kilka praktycznych problemów:

  • Nazwy oferty brzmią wszędzie tak samo. Cennik, strona, oferta w PDF i odpowiedź na wiadomość używają jednej nazwy pakietu.
  • Nowa osoba szybciej pisze po firmowemu. Zamiast zgadywać, sprawdza w pliku.
  • Mniej poprawek przy akceptacji tekstów. Spór o pojedyncze słowo rozstrzyga lista, a rozmowa wraca do treści.
  • Grafik i drukarnia dostają poprawne nazwy. Literówka w nazwie produktu na ulotce kosztuje dodruk.

Słownik nie zastąpi jasnej oferty ani dobrego produktu. Porządkuje język, którym o nich mówisz.

Co wpisać do słownika marki: pięć grup haseł

Najprościej podzielić słownik na pięć krótkich grup. Każda odpowiada na inne pytanie, które pojawia się przy pisaniu.

1. Nazwy własne i ich pisownia. Nazwa firmy, nazwy produktów, pakietów, programów lojalnościowych. Zapisz dokładną formę: wielkie i małe litery, spacje, odmianę. Przykład: “Pracownia Lniana” odmieniamy (“w Pracowni Lnianej”), a nazwa pakietu “Komplet Dom” zostaje w mianowniku.

2. Słowa nasze. Kilka określeń, które dobrze oddają charakter firmy i które klient może z nią kojarzyć. Studio fizjoterapii może konsekwentnie mówić “plan powrotu do formy” zamiast “pakiet rehabilitacyjny”. Takie słowa powinny wynikać z tego, jak firma chce być postrzegana. Jeśli masz opisane pozycjonowanie marki, szukaj w nim słów, które warto powtarzać.

3. Słowa zakazane i ich zamienniki. Zwroty, które brzmią obco, korporacyjnie albo mylą klienta. Każde słowo zakazane musi mieć zamiennik, inaczej lista tylko blokuje pisanie. Przykład: “dedykowane rozwiązanie” zamieniamy na “usługę dopasowaną do Twojej kuchni”.

4. Zwroty do klienta. Forma grzecznościowa, powitanie i pożegnanie w mailu, sposób podpisu. Jedna decyzja zapisana tutaj usuwa większość zgrzytów w korespondencji.

5. Zapis liczb, dat i jednostek. Czy piszemy “zł” czy “PLN”, “10:00” czy “10.00”, “m²” czy “m2”. To drobiazgi, ale klient widzi je w każdym cenniku.

Prosty format, który da się utrzymać

Słownik działa, gdy można go przejrzeć w minutę. Wystarczy tabela z trzema kolumnami: hasło, jak piszemy, jak nie piszemy. Przykład dla małej firmy sprzątającej:

HasłoTak piszemyTak nie piszemy
Usługa podstawowaSprzątanie regularnePakiet basic, opcja standard
Forma do klientaTy, Twój domSzanowny Kliencie, Państwa lokal
TerminUmów terminZarezerwuj slot
Cenaod 180 złod 180 PLN, 180,-
EkipaNasz zespółPersonel sprzątający

Taka tabela mieści się na jednej stronie i pasuje do skróconego brand booka na jednej kartce. Trzymaj ją w jednym miejscu, do którego każdy ma dostęp: we wspólnym folderze albo przypiętą w firmowym komunikatorze. Kopie w pięciu wersjach szybko się rozjeżdżają.

Jak zebrać słownik marki w jedno popołudnie

Nie wymyślaj słownika od zera. Większość haseł już istnieje w Twoich tekstach, trzeba je tylko wyłowić i rozstrzygnąć.

  1. Zbierz materiał. Otwórz stronę, cennik, ostatnie trzy oferty, kilka maili do klientów i dziesięć ostatnich postów. To wystarczy, żeby zobaczyć powtarzające się słowa.
  2. Wypisz rozjazdy. Szukaj miejsc, gdzie ta sama rzecz ma różne nazwy. Każdy taki przypadek to kandydat na hasło.
  3. Posłuchaj klientów. Sprawdź, jakich słów używają w wiadomościach i opiniach. Jeśli wszyscy piszą “przegląd”, a Ty mówisz “inspekcja techniczna”, rozważ przejście na język klienta. Pomocne są notatki z rozmów, podobne do tych, które zbiera się przy sprawdzaniu obietnicy marki w rozmowach z klientami.
  4. Rozstrzygnij każde hasło. Jedna wersja zostaje, pozostałe trafiają do kolumny “tak nie piszemy”.
  5. Przetestuj na jednym tekście. Przepisz według słownika na przykład stronę z cennikiem. Jeśli coś brzmi sztucznie, popraw hasło od razu.

Na start celuj w 20 do 40 haseł. Krótszą listę ludzie pamiętają, dłuższą odkładają na później.

Jak pilnować słownika w codziennej pracy

Spisany słownik zaczyna działać dopiero wtedy, gdy staje się częścią zwykłych czynności. Kilka nawyków wystarcza w firmie zatrudniającej kilka osób:

  • Słownik przy każdym briefie. Wysyłając zlecenie grafikowi, copywriterowi albo drukarni, dołączaj plik. Nazwy produktów na projekcie będą wtedy zgodne z resztą komunikacji.
  • Słownik w szablonach. Gotowe wzory maili, ofert i postów piszesz od razu właściwymi słowami. Każdy, kto z nich korzysta, powiela poprawną wersję. Więcej o tym w tekście o szablonach postów zgodnych z marką.
  • Jedna osoba zatwierdza zmiany. Każdy może zgłosić nowe hasło, ale decyzję podejmuje jedna osoba. Przy zmianie dopisz datę, żeby było wiadomo, która wersja obowiązuje.
  • Krótki przegląd raz na kwartał. Przejrzyj kilka świeżych tekstów i sprawdź, czy stare nazwy nie wracają. Zmiana nazwy pakietu wymaga poprawek na stronie, w cenniku i w szablonach jednocześnie.
  • Wprowadzenie nowej osoby. Dziesięć minut na wspólne przejście tabeli oszczędza wielu poprawek w pierwszych tygodniach.

Typowy błąd to słownik pisany “na zapas”, z hasłami, których nikt nie używa. Dopisuj hasła wtedy, gdy realnie pojawia się wątpliwość albo spór. Wtedy każda pozycja ma uzasadnienie.

Podsumowanie

Słownik marki to jedna tabela, która rozstrzyga pojedyncze słowa: nazwy oferty, zwroty do klienta, słowa zakazane z zamiennikami i zapis liczb. Zbierasz go z istniejących tekstów, rozstrzygasz rozjazdy i testujesz na jednej stronie. Potem dołączasz go do briefów i szablonów, a zmiany zatwierdza jedna osoba. Efekt jest skromny i praktyczny: klient wszędzie widzi te same nazwy, a zespół rzadziej spiera się o słowa przy akceptacji tekstów.

Najczęściej zadawane pytania

Ile haseł powinien mieć słownik marki małej firmy?

Na start wystarczy od 20 do 40 haseł. Lepiej mieć krótką listę, którą wszyscy znają, niż długi dokument, do którego nikt nie zagląda. Nowe hasła dopisuje się, gdy w tekstach pojawia się powtarzający się spór o słowo.

Czym słownik marki różni się od przewodnika tonu komunikacji?

Przewodnik tonu opisuje ogólny sposób mówienia, na przykład konkretnie i życzliwie. Słownik marki schodzi poziom niżej i rozstrzyga pojedyncze słowa: jak nazywamy usługi, jakich zwrotów unikamy i jak zapisujemy nazwy własne.

Kto w firmie powinien decydować o zmianach w słowniku marki?

Jedna osoba, zwykle właściciel albo ktoś odpowiedzialny za komunikację. Pozostali zgłaszają propozycje, ale ostateczną wersję hasła zatwierdza ta sama osoba, a zmiana trafia do pliku z datą.

Artykuł powstał z wykorzystaniem sztucznej inteligencji (AI).